Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie „Partnerstwo dla Ziemi Niżańskiej” zaprasza do udziału w wykładzie edukacyjnym „Smoła i dziegieć – historia, nauka, tradycja”, inauguracyjnym wydarzeniu projektu poświęconego dawnym technologiom puszczańskim oraz niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu północnego Podkarpacia.

Podczas spotkania uczestnicy poznają historyczne i naukowe tajniki tradycyjnych rzemiosł leśnych, tradycje związane z pozyskiwaniem i wykorzystaniem produktów drzewnych oraz ich wpływ na rozwój gospodarczy i osadnictwo w naszym regionie.

Wydarzenie ma na celu upowszechnianie wiedzy o lokalnym dziedzictwie poprzez połączenie edukacji historycznej, naukowej opowieści o procesie pirolizy oraz zapowiedzi pokazów i warsztatów praktycznych.

Szczegóły wydarzenia:

Data: 30 października 2026 r.

Godzina: 16:00

Miejsce: Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, ul. Tadeusza Kościuszki 1, 37-400 Nisko

Zakres programu:

1. Powitanie uczestników i otwarcie wydarzenia
2. „Od drzewa do smoły” – wprowadzenie do projektu: Prezentacja założeń projektu poświęconego dawnym technologiom puszczańskim oraz działaniom Niżańskiego Uniwersytetu Ludowego na rzecz zachowania i popularyzacji niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu.
3. Część I. Smoła i dziegieć w historii północnego Podkarpacia: Znaczenie produkcji smoły i dziegciu w gospodarczym wykorzystaniu zasobów leśnych. Dawne zawody i formy pracy w puszczy, wpływ tradycyjnych technologii na rozwój osadnictwa i życie lokalnych społeczności oraz geneza nazw miejscowości związanych z dawną działalnością puszczańską.
4. Część II. Od drewna do smoły – piroliza od strony nauki: Podstawy procesu pirolizy drewna. Mechanizm powstawania produktów pirolizy, ze szczególnym uwzględnieniem frakcji ciekłych, ich właściwości oraz tradycyjnych zastosowań w przystępnej, popularnonaukowej formie.
5. Pytania, dyskusja i podsumowanie spotkania: Rozmowa z prowadzącymi oraz zapowiedź kolejnych działań praktycznych – pokazów wypalania smoły drzewnej i warsztatów.
6. Zakończenie wydarzenia.

Wydarzenie skierowane jest do mieszkańców województwa podkarpackiego, miłośników historii, młodzieży, grup nieformalnych, pasjonatów dawnych technologii oraz całej społeczności lokalnej.

Wykład stanowi wstęp do cyklu działań praktycznych.

Zadanie dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego w ramach otwartego konkursu ofert pn. „Mecenat kulturalny 2026” w wysokości 29 000 zł oraz współfinansowane ze środków Powiatu Niżańskiego w wysokości 5 200 zł.

 

Serdecznie zapraszamy do wspólnego odkrywania i pielęgnowania dziedzictwa kulturowego naszego regionu!